CMR belgesi nedir, ne işe yarar?

CMR, uluslararası karayolu taşımacılığında yük ile taşıyıcı arasındaki ilişkiyi kayıt altına alan sözleşme belgesidir. Adını 1956 tarihli Cenevre Konvansiyonu’ndan alır ve Türkiye dahil 50’den fazla ülkede geçerlidir.

Belgede ne yazar?

Gönderici ve alıcı bilgileri, yükleme ve boşaltma adresleri, malın cinsi, ambalaj şekli, brüt ağırlığı ve varsa özel talimatlar. Araç plakası ve sürücü bilgisi de belgede yer alır. Yükü teslim alan taraf belgeyi imzaladığında, taşıma tamamlanmış sayılır.

Neden önemli?

İki sebeple. Birincisi, yükte hasar ya da kayıp olduğunda tazminat talebinin dayanağı CMR’dır. Alıcı malı teslim alırken hasarı belgeye şerh düşmezse, sonradan hak aramak çok zorlaşır. İkincisi, gümrük ve vergi süreçlerinde malın gerçekten taşındığını kanıtlayan resmî evraktır.

Sigorta kısmı

CMR sigortası, taşıyıcının sorumluluğunu karşılar ama sınırsız değildir. Tazminat, eksik ya da hasarlı malın kilogramı başına hesaplanır ve konvansiyonda belirlenen bir üst sınırı vardır. Yükünüzün kilogram değeri yüksekse — elektronik, ilaç, yedek parça gibi — CMR tek başına yetmez. Bu durumda mal bedeli üzerinden ayrı bir nakliyat sigortası yaptırmak gerekir.

Kısaca: CMR’ı imzalamadan önce okuyun, hasar varsa mutlaka şerh düşün, yükünüzün değeri yüksekse ek sigorta konuşun.